Ciekawe obiekty geoturystyczne w Lubuskiem

Kopalnia węgla brunatnego w Sieniawie
Kopalnia odkrywkowa węgla brunatnego usytuowana jest w strefie peryferyjnej mioceńskiego basenu węglowego w miejscowości Sieniawa. Na tym terenie plejstoceńskie lodowce zostawiły po sobie zaburzenia glacitektoniczne oraz osady wszystkich trzech zlodowaceń.

Dla morfologii tego obszaru najbardziej znaczącym był stadiał poznański zlodowacenia północnopolskiego, jaki miał miejsce ok. 32-20 tys. lat temu. Osady starsze- minoceńskie pokłady węgla, pierwotnie zalegające poziomo, zostały wówczas silnie sfałdowane.

Z wychodni jednej z antyklin (tzw. siodła VI), w latach 60-tych ubiegłego stulecia pozyskiwano węgiel brunatny metodą podziemną, w latach 90-tych rozpoczęto eksploatację odkrywkową. W profilu ściany północnej tej odkrywki miocen jest reprezentowany przez serię śląsko-łużycką, serię mużakowa i serię poznańską.

Obiekt znajduje się w otulinie Łagowskiego Parku Krajobrazowego. W pobliżu przebiega ścieżka rowerowa. Dojazd do obiektu jest wyjątkowo dogodny. Drogą krajową nr 137 należy się udać w kierunku Sulęcina, by w miejscowości Templewo (oddalonej o 28 km) skręcić na południe. W Sieniawie na wysokości osiedla górniczego, skręcić w prawo, wjeżdżając na drogę gruntową jechać pod górę około 2 km.

Centralną część siodła VI wypełnia woda, tworząc jeziorko. Ściany wyrobiska są dobrze odsłonięte i nieco strome. Zwiedzanie obiektu jest możliwe, zwłaszcza w grupach zorganizowanych, tylko po wcześniejszym uzyskaniu zgody od zarządcy kopalni i zachowaniu szczególnej ostrożności przy ścianach wyrobiska.

Odsłonięcie interglacjalnych osadów w Starym Kurowie
W północnej części miasteczka Stare Kurowo, położonego w obrębie Synklinorium Szczecińskiego odsłania się profil serii glacjalnej i fluwialnej. Obiekt jest położony na krawędzi Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej, w części określanej jako Kotlina Gorzowska. W północnym kierunku rozciąga się wysoczyzna morenowa z łukami wzgórz moreny czołowej. Wyrobisko ma wymiary 200 na 100 metrów i składa się z dwóch części: zachodniej, w której eksploatacja została porzucona oraz ze ściany wschodniej, z której nadal pozyskuje się utwory piaszczyste, głównie na potrzeby budowlane.

Profil serii fluwialnej rozpoczynają średnioziarniste piaski wydmowe, nad którymi zalega torf niski, dobrze rozłożony (w warstwie miąższości 1-1,5 m), z cienkimi wkładkami piasku. W tym wydzieleniu są widoczne również zaburzone struktury peryglacjalne. W spągu serii fluwialnej znajduje się poziom ograniczony ze znaczną domieszką mułków i piasków.

Serię glacjalną (zalegającą nad fluwialną), rozpoczynają warstwowane piaski i żwiry fluwioglacjalne, o łącznej miąższości ok. 5,5 m. Na nich zalega dwudzielna, 7,5-metrowa warstwa osadów gliniastych. W dolnej części jest to morena denna, z zaznaczonymi w spągu przerostami piasków i drobnych żwirów fluwioglacjalnych. W górnej części jest to morena ablacyjna z wkładkami piaszczysto-mułkowymi i smugami piasku. Profil zamykają piaski smugowane o miąższości od 2 do 2,5 metra. Osady tej serii pochodzą z fazy leszczyńskiej i poznańskiej.

Dla dolnego poziomu organicznego wykonano paleobotaniczną analizę pyłów, oznaczając liczną i zróżnicowaną florę kopalną sporomorf i szczątków makroskopowych. Na tej podstawie dokonano rekonstrukcji przemian klimatyczno-roślinnych odpowiadających poszczególnym okresom ocieplenia klimatu.

Ściany obiektu są dobrze odsłonięte i jedynie miejscami są widoczne obrywy i osypy zasłaniające profil. Wejście na teren wyrobiska należy uzgodnić z zarządcą obiektu. Obszar ten jest przestronnym wyrobiskiem możliwym do zwiedzania przez grupy zorganizowane, jak i przez indywidualnych turystów.

Można tutaj dojechać jadąc drogą krajową nr 157 ze Strzelec Krajeńskich na południe. W miejscowości Zwierzyn należy skręcić w lewo, w kierunku Starego Kurowa, a następnie, kierując się na Rokitno, po przejechaniu 300 m skręcić w prawo, wjeżdżając na gruntową drogę.Po przejechaniu odcinka 700 m, po lewej stronie odsłania się wyrobisko.

Przez Stare Kurowo przebiega niebieski szlak turystyczny wiodący z Grotowa w kierunku południowo-wschodnim, oraz czerwony szlak rozpoczynający się w Drawieńskim Parku Narodowym, biegnący przez Krzyż, Stare Kurowo, Strzelce Krajeńskie i dalej w kierunku Gorzowa i Kostrzynia.

Żwirownia osadów polodowcowych w Zwierzynie
W miejscowości Zwierzyn, znajduje się nieczynne wyrobisko osadów fluwioglacjalnych o wymiarach 150 na 250 metrów. Powstały one 94-13,5 tys. lat temu, w czasie zlodowacenia Wisły, w młodszym plejstocenie.

To miejsce jest położone na krawędzi doliny Noteci. Dolina, w kierunku południowym ma szerokość 25 km i złożona jest z piasków rzecznych, budujących tarasy akumulacyjne. W kierunku północnym rozciąga się Pojezierze Myśliborskie i jest to strefa przedpola lądolodu, zbudowana ze żwirowej równiny sandrowej, porośniętej obecnie lasem sosnowym.

Korona wyrobiska jest porośnięta lasem mieszanym i wysokimi trawami. Ściany obecnie nieczynnej żwirowni są dobrze odsłonięte. Materiał piaszczysty ulega nieznacznemu obsypywaniu i spełzywaniu. Szczególnie interesujące są wyraźnie zaznaczone struktury peryglacjalne. W bliskim sąsiedztwie odkrywki można zobaczyć również współcześnie zachodzące procesy eoliczne.

Obiekt mogą zwiedzać zarówno duże grupy, jak i indywidualni turyści chcący zapoznać się z interesującym profilem ilustrującym akumulację osadów fluwioglacjalnych zlodowacenia Wisły.

Można tutaj dojechać drogą krajową nr 156 ze Zwierzyna w kierunku Drezdenka. W odległości 1,3 km od Zwierzyna, po lewej stronie drogi znajduje się żwirownia. 13 km od żwirowni zaczyna się Puszcza Notecka.
brak podpisu
Pochodzenie: www.mos,gov.pl