Pałac w Iłowej

Pałac w Iłowej wchodzi w skład zespołu złożonego z otaczającego go parku, odsuniętych nieco od rezydencji budynków gospodarczych rozmieszczonych w kształcie litery L. To właśnie przez bramę przejazdową jednego z budynków gospodarczych prowadzi obecnie główny wjazd na teren założenia. Budynek pałacu otacza kanał zasilany wodą przepływającej rzeczki Czernej, wydzielając rezydencję od pozostałych zabudowań. Od strony zachodniej i południowej biegnie wokół pałacu taras, z którego poprzez mostki rozpięte nad kanałem można się przedostać do położonego niżej parku.

Pierwsza wzmianka o rezydencji w niegdysiejszym niemieckim Halbau (dzisiaj Iłowa) pochodzi z 1626r., kiedy właścicielem dóbr był Krzysztof von Schellendorf, który przebudował wcześniejsze założenie. Późnorenesansowy budynek stanowi trzon obecnego pałacu. W I poł. XVIII w. do zachodniego boku dobudowano barokowe skrzydło. Znacząca przebudowa, która nadała rezydencji obecną formę, miała miejsce w latach 1860- 1905. Wówczas zmieniono kształt dachów, dobudowano wieżę do barokowego skrzydła, tarasy przy pałacu, podcień przed głównym wejściem. Z tego okresu pochodzi również wystrój wnętrz. Od 1914 do 1918 roku dobra pozostawały w posiadaniu Hansa Heinricha von Pless. W latach 1929- 1945 właścicielem pałacu był Paul Jentzig. Obecnie w pałacu mieści się szkoła.

Pałac został założony na planie litery L. Składa się ze starszego skrzydła głównego, mieszczącego wejściowy portal oraz bocznego skrzydła, znacznie wydłużonego. Bryła budynku jest generalnie trzykondygnacyjna, rozczłonkowano ją wykuszami oraz wieżyczkami. Frontowa elewacja głównego budynku jest siedioosiowa, z czego trzy osie środkowe przypadają na elewację wieży znacznie wysuniętej przed lico fasady. W partii dachu wieża zwęża się do dwóch osi, przechodząc do zamknięcia w postaci hełmu z latarnią. Środkową oś przyziemia wieży stanowi wejście główne wchodzące w skład trójosiowego, bogato rzeźbionego portalu renesansowego wykonanego z piaskowca. Przed portalem wybudowano w 1905r. Zadaszenie wsparte na dwóch filarach. Zamyka je czterospadowy daszek nawiązujący do chińskiej pagody. W podłuczu mieści się herb rodziny von Schellendorf. Nad środkowym oknem trzeciej kondygnacji, ujętym, jak poniższe arkadką, widnieje kartusz herbowy Maksymiliana hrabiego von Hochberg oraz napis RESTAURIRT 1905. Powyżej znajduje się graniastosłup wieży z zegarem, którą zamyka spłaszczony, nieco baniasty hełm ośmioboczny przedłużony o latarenkę z chorągiewką. W boniowanym przyziemiu mieści się wejście gospodarcze. Zostało ozdobione supraportą w postaci płaskorzeźbionego fryzu i gzymsu wspartego na konsolkach. Między otworami okiennymi przez całą wysokość przyziemia i pierwszego piętra biegnie wykonany z gładkiego tynku pilaster.

Elewacja południowa budynku głównego jest czteroosiowa, niesymetryczna. Na wysokości pierwszego piętra umieszczono zegar słoneczny. Elewacje dwukondygnacyjnego skrzydła otrzymały dekorację pilastrami, zdwojonymi na narożach. Głowice pilastrów zdobią płaskorzeźbione liście akantu. Otwory okienne są prostokątne, obwiedzione profilowanymi opaskami zwieńczonymi zwornikami. Pod oknami wprowadzono wieloboczne płyciny. Skrzydło zamyka dach mansardowy z wystawkami. Przedłużenie północnej ściany skrzydła stanowi wieża zamknięta dwoma baniastymi daszkami. Północną elewację wieży flankują pilastry z kapitelami ozdobionymi płaskorzeźbionym liściem akantu oraz lizeny. W przyziemiu, którego część jest boniowana, i na piętrze ściana wystaje z lica muru na kształt wielobocznej apsydy. Przepruwają ją przedzielone słupkami okna o stolarce z drobnymi podziałami szczeblinowymi.

Główna klatka schodowa mieści się w wieży. Ozdabia ją szereg płaskorzeźbionych sztukaterii. Od hallu wejściowego oddziela ją drewniana ścianka z dwuskrzydłowymi drzwiami wahadłowymi. Przy wschodniej ścianie hallu biegną ozdobne schody drewniane z tralkową złoconą i polichromowaną balustradą. Przesklepiony kolebkowo z lunetami korytarz i hall posiadają dekorację sztukatorską w formie połączonych ze sobą figur geometrycznych. Dodatkowo hall zdobią drewniane boazerie pokryte polichromiami z japońskiej laki. Południowo-wschodnią część budynku głównego zajmuje bogata pod względem sztukatorskim sala dawnego gabinetu, obecnie mieszcząca sekretariat. Salę o kształcie kwadratu, sklepioną płaską kopułą z głębokimi lunetami pokrywa gęsia siatka floralnych oraz figuralnych przedstawień, podobnie jak pomieszczenie obok. W południowo-zachodniej części mieści się sala biblioteczna. Zachowało się w niej oryginalne wyposażenie w postaci zdobionych snycersko szaf. Na sklepieniu delikatne formy sztukaterii. Do dawnej sali balowej oraz gabinetu muzycznego zapraszają polichromowane i złocone portale. Najbardziej charakterystyczne dla sali balowej są umieszczone w narożach pod sufitem pełnoplastyczne kosze z owocami, których dopełnienia stanowią płaskorzeźbione sceny na suficie i ścianach. Sala muzyczna posiada scenę przesklepioną konchą, którą podtrzymują hermy. Na zakończeniu korytarza znajdują się schody prowadzące na wyższe kondygnacje. Pałac wraz z otaczającym go parkiem i zabudową gospodarczą stanowi cenny zabytek w skali województwa.
brak podpisu
Pochodzenie: www.lwkz.pl