Drezdenko- pałac

Pałac jest zlokalizowany po wschodniej stronie miasta, w obrębie dawnego Placu Twierdzy (obecnie Plac Wolności). Budynek stanowi kompozycyjne zamknięcie widokowej osi urbanistycznej wiodącej z Rynku Starego Miasta poprzez Rynek Nowego Miasta do Placu Twierdzy. Obiekt jest usytuowany w zespole zabudowy złożonym z dwóch prostokątnych w rzucie oficyn, nakrytych dachami dwuspadowymi oraz czworobocznej kordegardy o mansardowym dachu. Od strony wschodniej pałac zamyka trójkątny, wyłożony podczas ostatniego remontu kamiennym brukiem, dziedziniec. Zespół jest skomunikowany utwardzoną drogą z ziemnym nasypem bastionu twierdzy. Dostęp na dziedziniec prowadzi poprzez reprezentacyjną bramę zlokalizowaną po północno-zachodniej stronie rezydencji. Przed frontem pałacu znajduje się niewielkie założenie parkowe z aleją lipową wyznaczającą oś widokową w kierunku zachodnim.

Pałac wzniesiono w obrębie dawnego Placu Twierdzy, w miejscu XVII- wiecznego domu mieszkalnego ze studnią. Drezdenecka twierdza została założona z inicjatywy elektora brandenburskiego, Joachima Fryderyka, w latach 1603- 1605, według projektu holenderskiego inżyniera Mikołaja da Kampa. Założenie posiadało pierwotnie plan regularnego pięcioboku z bastionami w narożach, otoczonego fosą. Twierdza była stale rozbudowywana i modernizowana w związku z rozwojem sztuki wojennej, osiągając ostatecznie w I poł. XVIII w. kształt regularnego pięcioboku wraz z tzw. nożycami i szańcami o gwiaździstym narysie po stronie wschodniej oraz rawelinem poprzedzającym przeprawę mostową po stronie południowej. Po zakończeniu wojny siedmioletniej twierdza została zniszczona przez wycofujące się wojska rosyjskie. W 1765 roku, wobec utraty militarnego znaczenia, zdecydowano o jej rozbiórce.

Pałac wybudowano w 1766r. z inicjatywy poznańskiego kupca Johanna Georga Treppmachera. Po południowej stronie znajduje się relikt wcześniejszego budynku mieszkalnego twierdzy wraz z pomieszczeniem piwnicznym. Po śmierci Treppmachera w 1798r. obiekt został wystawiony na licytację. W rezydencji zatrzymywali się wielokrotnie książęta i monarchowie oraz wybitni mężowie stanu. Budynek był wielokrotnie przebudowywany i modernizowany. W XIX w. oraz na początku XX w. zmieniono w znacznym stopniu układ pomieszczeń, a także wystrój wnętrz. Pałac przed wojną był użytkowany przez zarząd drogowy oraz zamieszkujących w nim lokatorów. W okresie powojennym pałac został podzielony na mieszkania komunalne. Od 1958r. mieściła się tutaj szkoła podstawowa, a obecnie budynek jest siedzibą gimnazjum.

Budynek został założony na planie wydłużonego prostokąta z pozornym ryzalitem w osi elewacji zachodniej- frontowej oraz czworobocznymi przybudówkami po stronie północnej, północno-wschodniej i południowej. Pałac wzniesiono techniką tradycyjną, murowany z kamienia i cegły na zaprawie wapiennej, o tynkowanych elewacjach. Obiekt jet częściowo podpiwniczony, dwukondygnacyjny, nakryty wysokim dachem kopertowym z wystawkami okiennymi od strony zachodniej. Przybudówka po stronie północno-wschodniej nakryta jest dachem mansardowym, pozostałe dachami dwuspadowymi i pulpitowym. Frontowa elewacja została zakomponowana jako jedenastoosiowa, z rytmicznie i symetrycznie rozmieszczonymi otworami drzwiowymi i okiennymi , cokołową partią, gzymsem międzykondygnacyjnym i zwieńczona profilowanym gzymsem koronującym. Na osi, w pozornym ryzalicie znajduje się reprezentacyjne wejście główne, zwieńczone odcinkiem łuku, ujęte pilastrami zwieńczonymi belkowaniem, ponad którym jest umieszczony balkon o kutej balustradzie z kartuszem oraz inicjałem wiązanym właściciela- J.G. Treppmachera. Okienne otwory w pierwszej kondygnacji są zamknięte odcinkowo, w drugiej prostokątnie i zostały ujęte dekoracyjnymi opaskami. Tylna elewacja została zakomponowana jako jedenastoosiowa, pozbawiona gzymsu międzykondygnacyjnego, o zróżnicowanym zamknięciu otworów okiennych w pierwszej i drugiej kondygnacji. Szczytowe elewacje zostały ukształtowane jako trzyosiowe o zróżnicowanej formie zamknięcia blend i otworów okiennych.

Pomieszczenia piwniczne dostępne poprzez przybudówki po stronie północnej i południowej są sklepione krzyżowo i kolebkowo. Piwnica w południowej części budynku jest wcześniejsza, być może jeszcze XVII- wieczna, i należała do budynku mieszkalnego w obrębie twierdzy. Wnętrza pałacu zostały wtórnie przebudowane, oryginalne pomieszczenia były zakomponowane w układzie dwuipółtraktowym z zachowaną do dzisiejszego dnia reprezentacyjną sienią przelotową, w której mieści się zabiegowa, drewniana klatka schodowa. Pomieszczenia w parterze posiadają zróżnicowane stropy, w tym nakryte sklepieniem krzyżowym i żaglastym z lunetami. Pozostałe pomieszczenia parteru i piętra zostały nakryte belkowymi stropami z podsufitką, na których założono trzcinowe maty. Więźba dachowa jest oryginalna, drewniana, w typie krokwiowo-stolcowym, ze stolcami stojącymi i leżącymi. Stolarka okienna jest zróżnicowana typologicznie, wtórna, prawdopodobnie z końca XIX w. Okna są czteroskrzydłowe, ośmiopolowe z oszczędnym detalem snycerskim. Stolarka drzwiowa w wejściu głównym jest oryginalna, dwuskrzydłowa, płycinowa, bogato zdobiona detalem snycerskim o charakterze floralnym.

W sieni zachowała się oryginalna, zabiegowa klatka schodowa, zdobiona fantazyjnymi dekoracjami snycerskimi oraz ceramiczna posadzka, a na ścianie umieszczona jest oryginalna tablica inskrypcyjna poświęcona budowie pałacu. Z historycznego wystroju i wyposażenia wnętrz pochodzą znajdujące się w pomieszczeniach parteru i piętra kominki, sztukaterie oraz w jednej z sal sztukatorska okładzina ścienna.
brak podpisu
Pochodzenie: www.lwkz.pl