Drewniane kościoły województwa lubuskiego

Drewniane kościoły na Ziemi Lubuskiej stanowią odrębną, bardzo interesującą pod względem architektonicznym grupę zabytków. Warto się zatem im przyjrzeć bliżej.

Kościół pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Klępsku
Świątynia w Klępsku została wzniesiona w XIV w. i posiada najbogatsze wyposażenie spośród wszystkich tego typu budowli. Wieś leży w gminie Sulechów. W latach 1567-1945 pełniła funkcję ewangelickiego kościoła parafialnego. Pierwotnie w całości drewniana, przebudowana w 1581r. Zmianie uległa konstrukcja ściany północnej i południowej ze zrębowej na szachulcową. Dzięki analizie dendrochronologicznej udało się sprecyzować datę budowy kościoła na lata 1367-1377.

Poewangelicka świątynia w Klępsku, ze względu na wyjątkowy gotycko-renesansowy wystrój, jest rzadko spotykanym zabytkiem sztuki sakralnej zarówno w regionie jak i w Polsce. Wyposażona w wysokiej wartości dzieła sztuki malarstwa, rzeźby i rzemiosła artystycznego jest niezwykle ciekawym obiektem. Wśród bezcennego wyposażenia wnętrza warto wymienić późnogotycki tryptyk z figurą Madonny z Dzieciątkiem, polichromie stropów o tematyce biblijnej wykonane w latach 1610-1613, snycerkę i malowidła empor, chrzcielnicę (1581), ambonę (1614), chór muzyczny, stalle oraz nagrobki.

Kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Polski w Radzikowie
Radzików to wieś położona w powiecie słubickim, w gminie Cybinka. Zabytkowy kościół zbudowano w 1712r. w konstrukcji szachulcowej. W niemieckich źródłach można odnaleźć wiek XV. Możliwe, że już wówczas istniał we wsi kościół, jednak nie w miejscu obecnej świątyni. Argumentem przemawiającym za taką hipotezą może być fakt, że do lat 90. XX w. w „nowym” kościele znajdował się gotycki ołtarz szafkowy, być może przeniesiony ze starszego kościoła. Niestety bezcenne rzeźby zostały skradzione.

Wiosną 2009r. rozpoczęto remont świątyni. Wymieniono ok. 45% skorodowanego drewna na nowe. Wzmocniono więźbę dachową, wymieniono pokrycie na nowe. Rozebrano zakrystię ukazując pierwotną formę ściany południowej. Zrekonstruowano stolarkę okienną i drzwiową. Oszalowano wieżę, a jej dach uzyskał cebulowe zwieńczenie, zakończone mosiężną kulą i krzyżem. Zakonserwowano konstrukcję drewnianą szkieletu.

Kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny w Witaszkowie
Witaszkowo to wieś w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin. Kościół zbudowano w 1749r. w konstrukcji szachulcowej. Obiekt wzniesiono na rzucie prostokąta z trójbocznie zamkniętą częścią prezbiterialną. Zwartą grupę świątyni nakrywa dwuspadowy dach z czworoboczną sygnaturką. Pierwotnie pokrycie dachu było ceramiczne, po II wojnie światowej zamienione na pokrycie z blachy stalowej ocynkowanej. Pomiędzy dziewięcioma słupami znajdują się cztery wąskie okna. Całość wieńczy profilowany gzyms.

Kościół w Witaszkowie nie wyróżnia się niczym szczególnym w regionie. Warto jednak przypomnieć, że przez długi czas uznawany był za średniej klasy, niewielki , jednoprzestrzenny kościół murowany. Dopiero gdy w wyniku działań warunków atmosferycznych odpadł tynk zewnętrzny, ujawniła się oryginalna szachulcowa konstrukcja.

Wydaje się, że przykład tego kościoła może być pośrednim dowodem na istnienie podobnych, nierozpoznanych obiektów w województwie.

Kościół pod wezwaniem śś. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Kosieczynie
Miejscowość położona jest w powiecie świebodzińskim w gminie Zbąszynek. Kościół wzniesiono w konstrukcji zrębowej. Przez wiele lat trwały spory związane z określeniem daty budowy świątyni. Badania dendrochronologiczne określiły, iż najbardziej prawdopodobną datą budowy świątyni jest rok 1389, a jako pewnik przyjęło przełom XIV i XV w. Dachową więźbę wykonano w 1417r. z drewna ściętego pomiędzy 1406 a 1416 rokiem. Wieża, którą dotychczas datowano na XVIII w., została wzniesiona w 1431r.

W ciągu setek lat konstrukcja ta była wielokrotnie przerabiana i zmieniana co niestety przyczyniło się do nadwątlenia całej konstrukcji budynku.
brak podpisu
Pochodzenie: www.suw.biblos.pk.edu.pl