Ruiny Kościoła Farnego w Gubinie

Pierwszy kościół parafialny w Gubinie usytuowano na terenie cmentarza z XI w. Była to ceglana, trójnawowa bazylika z nawą poprzeczną i masywem wieżowym od zachodu o wendyjskim wątku ścian, postawiona na kamiennym fundamencie wykonanym z otoczaków polnych. Zbliżone do kwadratu prezbiterium, od wschodu zamykała prosta ściana i półkolista absyda, w której do dziś przetrwał relikt ceglanego ołtarza. Nawa główna sięgała do wieży obecnego kościoła. Nawy boczne o rozpiętości około 4 m, od wschodu były zakończone półcylindrycznymi absydami. W absydach tych także znajdowały się ołtarze. Od zachodu znajdowały się dwie wieże sklepione w przyziemiu, które mogły łączyć się w jednolity masyw. Kościół ten, pomimo zróżnicowania brył, posiadał dość skromny detal architektoniczny w postaci profilowanego w cegle cokołu i fryzu z gzymsem.

Prawdopodobnie pod koniec XIII w. przebudowano chór kapłański. Zdecydował o tym pożar, którego ślady przetrwały w postaci grubej warstwy spalenizny. Zgodnie z rozwijającą się sztuką gotycką i potrzebami kleru, chór przybrał formę wydłużonego prostokąta. W trakcie modernizacji zburzono absydę i ścianę wschodnią pierwotnego prezbiterium, po czym na przedłużeniu bocznych ścian wzniesiono ceglane mury nowej, prosto zamkniętej od wschodu części chóru. Nowa część prezbiterium, pozbawiona skarp, wespół z adoptowaną późnoromańską, tworzyły wydłużony prostokąt nakryty pułapem.

Na skutek uszkodzeń po trzęsieniach ziemi w XIV wieku rozebrano pozostałą część korpusu łącznie z aneksami nawy poprzecznej, rozpoczynając w tym miejscu budowę trójnawowego, pięcioprzęsłowego, sześciokondygnacyjnego korpusu gotyckiego. Z poprzedniej budowli prawdopodobnie zachowała się część wieżowa wraz ze ścianą zachodnią dawnej nawy poprzecznej, prostokątne prezbiterium oraz ściany wschodnie naw bocznych z absydami. Przebudowa kościoła realizowana była etapami przez wiele lat. Pierwszy etap to budowa kościoła w części wschodniej. Drugi etap to budowa 61-metrowej wieży (zakończonej w 1557r.). Trzeci etap to wykończenie wnętrza w 1594r. Ostateczny kształt i wystrój architektoniczny kościół otrzymał dopiero w 1844r. Był to wówczas największy (60m długości, 30m szerokości, 1200 miejsc siedzących), najpiękniejszy i najwyższy kościół na Dolnych Łużycach. To właśnie jego ruiny stoją dzisiaj na placu Jana Pawła II.

Kościół miał formę trójnawowej świątyni halowej z krużgankami obok chóru. Dach spoczywał na 15 filarach, powiązanych sklepieniami siatkowymi. Ambona z pozłacanymi drewnianymi elementami snycerskimi powstała w 1706 roku, a główny ołtarz kościoła w stylu barokowym zbudowano w 1727 roku. Okna zdobiły piękne witraże ufundowane przez bogatych mieszkańców miasta, dziewięć żyrandoli ozdabiało sufit. W zakrystii znajdował się krucyfiks, cynowy dzbanek, pulpit do czytania, skrzynia i świecznik- w przeważającej części z XII w. Jeden z kielichów mszalnych pochodził jeszcze z 1401r.

Od 1877r. kościół posiadał oświetlenie gazowe, a światło elektryczne od 1925r. Od 1896r. kościół był ogrzewany. W 1913r. w organach zamontowano napęd elektryczny. Także dzwony zaczęto poruszać elektrycznie. Niestety w 1917r. Przetopiono je na potrzeby I Wojny Światowej, ale już w 1922r. zamontowano i poświęcono nowe dzwony. Od 1883r. po stronie południowej znajdowała się tablica ku pamięci Johanna Franka (1618-1677) autora co najmniej 110 pieśni religijnych).

W czasie II Wojny Światowej kosciół farny zostal silnie zburzony, stając się ruiną. Wypalone okna, całkowicie zniszczony dach, obsypujace się gzymsy. Przez 60 lat kościół był pozostawiony sam sobie, niszczejąc coraz bardziej.

W 2003r. ze względu na bezpieczeństwo mieszkańców otoczono ruinę płotem z siatki. W 2005r. powołano do życia polską fundację "Fara Gubińska Centrum Spotkań Polsko-Niemieckich" oraz niemieckie Stowarzyszenie Wspierające odbudowę fary. 1 czerwca 2007r. postawiono nowy chełm na odbudowanej kopule wieży. W tym samym roku wykonano remont korony murów, a wcześniej oczyszczono wnętrze kościoła, wywożąc setki ton gruzu.
brak podpisu
Pochodzenie: www.fara.gubin-guben.eu