Żary- Wieża Bismarcka

Na jednym z trzech najwyższych wzniesień żarskiego Zielonego Lasu- Borsuczej Górze (222,5 m n.p.m.) wznosi się monumentalna kamienna wieża Bismarcka, do której prowadzą kamienne drogowskazy. Wieża w Zielonym Lesie jest jedną z 238 tego typu budowli poświęconych żelaznemu kanclerzowi, które zbudowano w latach 1869- 1934. Pierwszych, przeważnie drewnianych 16 wież wzniesiono jeszcze za życia Ottona von Bismarcka. W określone dni ku czci twórcy Niemiec miał płonąć na wieżach widoczny z daleka ogień, jednak nigdy nie ustalono terminu dla całego kraju i lokalne społeczności powszechnie decydowały o zapaleniu ognia w rocznicę urodzin i śmierci, ale również w rocznicę zwycięstwa armii pruskiej w bitwie pod Sedanem w wojnie z Francją w 1870r. jak również w czasie letniego przesilenia słonecznego.

Żarska wieża powstała na skutek inicjatywy wielu związanych z miastem miłośników Zielonego Lasu, choć największe zasługi w tej kwestii przypisuje się przede wszystkim Sekcji Żarskiego Towarzystwa Karkonoskiego, powstałej w 1884r., której członkowie byli blisko związani ze Związkiem Upiększania Miasta Żary. Projekt wieży był dziełem mistrza murarskiego Fritza Schuberta z Żar, który również wykonywał prace murarskie podczas budowy.

Budowę rozpoczęto 1 kwietnia 1914r. a zatem w 99 rocznicę urodzin jej patrona. Podstawowym budulcem była cegła oraz kamienne bloki. Lico miały stanowić granitowe bloki. Fundament posadowiono na planie prostokąta. Do wnętrza prowadziła para zewnętrznych, kamiennych schodów. W środku znajdowały się schody prowadzące na wyżej położoną platformę widokową. Wieża Bismarcka miała być kolejną atrakcją dla turystów. Budowę przerwała przeciągająca się I wojna światowa.

Nie udało się wykończyć prac, nie wykonano kamiennych wewnętrznych schodów (214 stopni), które miały prowadzić na sam szczyt wieży, który również nie został ukończony. W dolnej części znajdowało się największe pomieszczenie (planowano w nim urządzić salę pamięci) zwieńczone krzyżowym sklepieniem. Posiadało ono również oddzielnie wejście. Powyżej znajdowało się pomieszczenie, z którego prowadziły wykonane nieco później drewniane schody na jej szczyt, pokój strażnika oraz wyjście na taras widokowy. Do tych pomieszczeń prowadziły dwa biegi zewnętrznych, kamiennych schodów, których jedynie fragmenty ocalały do dziś. Bryła wieży zwężała się ku górze. Według założeń, miała mieć 42 m wysokości, z czego 39 m miała stanowić kamienna konstrukcja zakończona tarasem widokowym. Ukoronowaniem budowli miało być palenisko z misą ogniową o wysokości ok. 3 m. W rzeczywistości powstała wieża miała wysokość ok. 25 m.

W okresie międzywojennym, gdy kult Bismarcka przygasał a Europa odczuwała skutki wojny, prace nad zakończeniem budowy nie osiągnęły wcześniejszego rozmachu. Ograniczono się jedynie do wykonania drewnianych schodów prowadzących na szczyt wieży. Po zakończeniu II wojny światowej wykorzystano wieżę jako stały punkt obserwacji przeciwpożarowej. W tym celu, w połowie lat 70-tych dobudowano na szczycie wieży drewnianą dostrzegalnię, do której można było się dostać po drabinie. Wieża służyła jako punkt obserwacyjny do 1980r. Później, gdy w połowie lat 80. wybudowano w pobliżu nową, 32-metrową, metalową wieżę przeciwpożarową, rozpoczął się schyłek świetności tego obiektu.
brak podpisu
Pochodzenie: www.zary.info.pl