Producenci koniaku w Zielonej Górze

Stare, niemieckie kroniki z XV i XVI w. opowiadają o prymitywnej sztuce destylacji wina. Najprawdopodobniej w Zielonej Górze produkowano podobny alkohol, używając do tego miejscowego wina. Winiarskie tradycje miasta były czynnikiem sprzyjającym rozwojowi produkcji koniaku. Swego czasu Zielona Góra była sporym potentatem w tej dziedzinie. Producenci kształtowali obraz miasta i regionu przez wiele lat, dlatego też warto poznać ich historię.

Grünberger Spritfabrik Richard May
Firmę założono w 1868r. i mieściła się ona w samym centrum miasta przy ul. Żeromskiego. W gazecie Grünberger Wochenblatt z października 1875r. Można znaleźć dużą reklamę, która wskazuje na produkcję koniaku. W późniejszym okresie wytwórnia przeszła w ręce rodziny Brauerów. W okresie międzywojennym zakład przekształcono w spółkę akcyjną z kapitałem 250 tys. marek i nosił nazwę Grünberger Spritfabrik und Weinbrennerei vorm. May A.G. Zatrudniał wówczas około 40 pracowników.

Cognac- Brennerei Albert Buchholz
Podwaliny pod największą wytwórnię koniaków stworzył w Zielonej Górze kupiec Albert Buchholz. Jak wynika z zapisów w księgach gruntowych zielonogórskiego Sądu Obwodowego oraz w księgach katastralnych, Albert Buchholz pojawił się jako właściciel zabudowań i parceli przy ul. Jedności, w których mieściła się wytwórnia koniaków- dopiero na przełomie 1880 i 1881r. Jego Cognacfabrik mieściła się wówczas w pomieszczeniach gospodarczych o powierzchni około 100 m2.

Ścisłe stosowanie się do francuskich metod produkcji oraz wartościowe odmiany śląskich winogron, szybko przyniosły uznanie wyrobom A. Buchholza. Prawdziwy rozkwit zakładu nastąpił jednak już po śmierci założyciela i przejściu na własność jego zięcia, radcy handlowego Johannesa Gothmanna. Skromne początkowo przedsiębiorstwo udało mu się rozwinąć, a produkowany tam alkohol zyskał wysoką jakość. Baza produkcyjna, którą początkowo były zielonogórskie wina, została rozszerzona o francuskie wina podnoszące jakość winiaków. Aby uniezależnić się od zagranicznych dostaw winogron, zakupiono winnice w Krems nad Dunajem- stolicy austriackich winnic- oraz w Angeac koło Cognac we Francji.

W okresie międzywojennym firma A. Buchholz posiadała oddział produkcyjny w Rüdesheim- sercu reńskich plantacji winorośli. W latach 20. XX w. dysponowała 150 oddziałami sprzedaży w Niemczech oraz eksportowała znaczne ilości swoich wyrobów do Ameryki Południowej.

Cognac Brennerei Heinrich Raetsch
Heinrich Raetsch urodził się w Zielonej Górze w 1853r. jako syn drobnego sukiennika Johana Gottloba Raetscha. Z czasem jego zakład stał się jedną z większych i bardziej znanych wytwórni winiaków w Niemczech, a także poza granicami kraju. Swoje przedsięwzięcie rozpoczynał w maleńkim domku przy ul. Sowińskiego. Jego przedsięwzięcie rozwijało się na tyle szybko, że wkrótce musiał wynająć dodatkowe pomieszczenia produkcyjne przy ul. Fabrycznej. Raetsch kupił winnicę położoną nieopodal dworca kolejowego (przy ul. Chrobrego), na której w latach 1894-1895 wybudował nowoczesny zakład produkcyjny z dużymi piwnicami do leżakowania koniaków. W ciągu trzynastu lat przekształcił małą przydomową wytwórnię w dochodowe przedsiębiorstwo.

Już w latach poprzedzających pierwszą wojnę światową zakłady Raetscha zdobyły ugruntowaną pozycję na rynku niemieckim i poza jego granicami. Po 1936r. gruntownie rozbudowano wytwórnię. Wzrosła powierzchnia piwnic do leżakowania destylatów winnych. Zakład posiadał własny skład celny i podatkowy, duże składy piwniczne na importowany rum oraz własny zakład bednarski. W latach 30. XX w. pracowało w nim 150 robotników, a obroty firmy osiągały poziom 3 mln marek rocznie.

Grünberger Cognac- Brennerei Richard Leonhard- Weinbrennerei Scharlachberg
W 1893r. zielonogórki kupiec Richard Leonhard założył przy ul. Batorego firmę pod nazwą Grünberger Cognac- Brennerei Richard Leonhard i w ciągu kilku lat rozwinął ją z małego przedsięwzięcia do znaczącego zakładu.

Weingrosshandlng Otto Mülsch
Hurtownia wina i wytwórnia koniaków Otto Mülscha powstała w 1881r. Jego przedsiębiorstwo mieściło się przy ul. Jedności (nr 28). Główny teren zbytu produkowanego przez niego wina i koniaków stanowiły północno-zachodnie Niemcy, Hamburg i Schleswig-Holstein. W 1915r. firmę powiększono o duże piwnice win kupca winiarskiego Engmanna przy ul. Wrocławskiej. Od tej pory, jak oceniano, Mülsch mógł przechowywać ponad 2 mln litrów napojów alkoholowych, a jego piwnice uchodziły za największe na wchodzie Niemiec. Prócz zakładu posiadał również własne winnice- Maugschtberg, Försterland, Hohlweg i Pfaffenberg.

Wein- Grosshandlung und Cognac- Brennerei Hugo Bethke vorm. Eduard Seidel
Eduard Seidel założył firmę zajmującą się handlem winem w 1846r. Mieściła się ona przy ul. Drzewnej. Pod koniec XIX w. dawną firmę Seidla przejął Hugo Bethke wraz ze wspólnikiem- kupcem Gustawem Plathe.

F. Mangelsdorff Nachf., Grünberg i Schl., Fruchtsaftpresserei- Cognac und Edelbranntwein- Brennerei- Likörfabrik
Wytwórnia Mangelsdorffów i ich następców mieściła się przy ul. Kupieckiej. W jednej z reklamówek z książki adresowej Zielonej Góry z lat 1914/1915 podaje się datę 1758, jako rok założenia firmy. Prawdopodobnie początkowo trudnili się głównie handlem winem i wyszynkiem. W latach 30. XX w. zakład został przejęty przez spółkę A. Buchholz A.G.
brak podpisu
Pochodzenie: Z. Bujkiewicz „Korporacja producentów koniaku w krajobrazie kulturowym Zielonej Góry”