Łużyce

Łużyce są krainą geograficzno-histroyczną leżącą częściowo w Niemczech i częściowo w Polsce, położona między Kwisą i Łabą, zamieszkana przez Niemców, Polaków i Serbołużyczan. Ich powierzchnia zajmuje około 8000 km2. Dzielą się na dwie części:
  • część północna- Łużyce Dolne z głównym miastem Chociebuż (Cottbus) leży w większości na południu landu Brandenburgia i częściowo w landzie Saksonia
  • część południowa- Łużyce Górne, do XV w. Milsko z głównym miastem Budziszyn w większości należy do Saksonii, częściowo leży zaś na południu landu Brandenburgia
Polska część Łużyc leży na południowym zachodzie kraju i wchodzi w skład województw lubuskiego (Łużyce Dolne) i dolnośląskiego (Łużyce Górne), jej głównymi miastami są Żary. Lubań, Gubin i Zgorzelec.

Ślady osadnictwa na terenie Łużyc pozostawiły plemiona celtyckie, zastąpiły je plemiona wschodniogermańskie. Miejsce tych ostatnich natomiast w efekcie wędrówki ludów, zajęły plemiona słowiańskie określane mianem Słowian połabskich. Potomkami niektórych z nich są dzisiejsi Serbołużyczanie.

W latach 623-658 Łużyce wchodziły w skład państwa Samona- najstarszego znanego współcześnie tworu państwowego Słowian zachodnich. Między VII a VIII wiekiem na tym terenie istniały państwa plemienne zarządzane przez rodzimych władców, jeden z nich- Miliduch, król plemion serbo-łużyckich, w 806r. stoczył bitwę z wojskami Franków. W IX w. wchodziły w skład Państwa Wielkomorawskiego. Owy stan utrzymywał się do 907r. W 963r. zostają podbite przez Gerona margrabiego saskiej Marchii Wschodniej. W 1002r. Bolesław Chrobry przyłączył Łużyce do Polski, co zostało uznane w pokoju w Budziszynie (1018r.). W późniejszych czasach ponownie znalazły się w obrębie wpływów niemieckich (układ pokojowy z Budziszyna, 1031r.) jako część Marchii Miśnieńskiej, czeskich Luksemburgów pod zwierzchnictwem cesarza rzymsko-niemieckiego Karola IV (autonomiczne terytorium tzw. Korony św. Wacława). W latach 1635-1815 były częścią Saksonii, a potem także, częściowo Prus (północna część po rozbiorze Saksonii w 1815r.). Od XII w. intensywne osadnictwo niemieckie- przede wszystkim w górach, w miastach i niezasiedlonych obszarach- spowodowało, że Słowianie stali się od XIII w. mniejszością w tym regionie.

W 1815r. w ramach reformy administracyjnej państwa pruskiego, część Łużyc została włączona do nowo utworzonej Provinz Schlesien (prowincji śląskiej). Od 1871r. całe Łużyce znalazły się w obrębie zjednoczonych Niemiec. W 1919r. delegacja Serbołużyczan uczestniczyła w obradach konferencji wersalskiej, gdzie zabiegała o utworzenie wspólnego z Czechami państwa. Nie zostali jednak dopuszczeni do głosu.

Po ponownym zjednoczeniu Niemiec w 1990r. Łużyczanie starali się o utworzenie autonomicznej jednostki administracyjnej, jednak władze federalne w Berlinie nie wyraziły na to zgody i nastąpił nowy podział między Saksonią a Brandenburgią. Serbołużyczanie korzystają jednak z przywilejów mniejszości narodowych- posiadają własne szkoły oraz organizacje kulturalne, a napisy na tablicach miejscowości i urzędach są dwujęzyczne.
WIKIPEDIA
Pochodzenie: www.wikipedia.pl